Teoria jin i jang jest najbardziej fundamentalną i najważniejszą koncepcją filozoficzną w „Księdze Przemian”, przenikającą całe to klasyczne dzieło. Jin i jang to nie tylko podsumowanie obserwacji zjawisk przyrodniczych, ale także dialektyczny sposób myślenia, który głęboko wpłynął na wszystkie aspekty tradycyjnej kultury chińskiej.

Początkowe znaczenie jin i jang było bardzo proste: strona zwrócona ku słońcu to jang, a strona zacieniona to jin. W wyniku długotrwałego rozwoju i ewolucji jin i jang zostały obdarzone bogatszymi konotacjami filozoficznymi. Jang reprezentuje takie atrybuty jak aktywność, inicjatywa, siła, światło, gorąco; jin reprezentuje takie atrybuty jak bierność, pasywność, miękkość, ciemność, zimno.

„Księga Przemian” uważa, że wszystkie rzeczy we wszechświecie zawierają w sobie aspekty jin i jang. Te dwa aspekty są zarówno przeciwstawne, jak i zjednoczone, wzajemnie się ograniczają i od siebie zależne. Bez jin nie ma jang, bez jang nie ma jin. Podobnie jak bez ciemności nie ma światła, bez zimna nie ma ciepła, jin i jang istnieją względem siebie.

Co ważniejsze, jin i jang mogą się wzajemnie przekształcać pod pewnymi warunkami. „Gdy jang osiąga szczyt, rodzi się jin; gdy jin osiąga szczyt, rodzi się jang” – gdy rozwój rzeczy osiąga skrajność, przekształcają się one w swoją przeciwność. Ta idea odzwierciedla głęboką mądrość dialektyczną „Księgi Przemian”, która mówi nam, że patrząc na rzeczy, powinniśmy widzieć ich dwie strony i rozumieć zasadę „gdy coś osiąga skrajność, zamienia się w przeciwieństwo”.

Wśród sześćdziesięciu czterech heksagramów wzrost i spadek jin i jang przejawia się poprzez zmiany linii. Proces zmiany heksagramu od pierwszej do szóstej linii jest procesem wzajemnego wzrostu i spadku jin i jang. Heksagram Qian jest czystym jang, ale gdy osiąga szóstą linię, „zbyt wyniosły smok żałuje”; heksagram Kun jest czystym jin, ale gdy osiąga szóstą linię, „smoki walczą na polu”. Nawet czyste jang lub jin, gdy rozwinie się do skrajności, zwróci się ku przeciwieństwu.

Dialektyczna myśl jin i jang ma szerokie zastosowanie w tradycyjnej kulturze chińskiej. Teoria równowagi jin i jang w medycynie chińskiej, zasada połączenia siły i miękkości w sztukach walki, droga równowagi między napięciem a rozluźnieniem w zarządzaniu – wszystkie można wywieść z filozofii jin i jang w „Księdze Przemian”. Opanowanie dialektycznego sposobu myślenia jin i jang ma ważne znaczenie przewodnie dla radzenia sobie ze złożonymi problemami i uchwycenia prawidłowości rzeczy.